Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej (SPZOZ) są wymienione wprost w katalogu jednostek sektora finansów publicznych (art. 9 ustawy o finansach publicznych). Oznacza to, że od 1 lipca 2026 r. każdy publiczny szpital, przychodnia i inny SPZOZ musi udostępniać w Centralnym Rejestrze Umów (CRU) informacje o zawieranych umowach. Dla podmiotów leczniczych to jedno z największych nowych obciążeń operacyjnych — ze względu na wolumen umów.

Ten artykuł jest częścią przewodnika Centralny Rejestr Umów (CRU).

Czy szpital musi raportować do CRU?

Tak. Obowiązek raportowania do Centralnego Rejestru Umów wynika z art. 34a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a SPZOZ-y należą do sektora finansów publicznych na podstawie art. 9 u.f.p. Obowiązek obejmuje:

szpitale (powiatowe, wojewódzkie, kliniczne, instytuty),
przychodnie i poradnie prowadzone jako SPZOZ,
stacje pogotowia ratunkowego,
inne podmioty lecznicze działające w formie SPZOZ.

Co istotne, od 1 lipca 2026 r. raportowaniu podlegają umowy niezależnie od ich wartości — pierwotnie rozważany próg 500 zł zniesiono ustawą z 4 grudnia 2025 r. Pełną listę objętych podmiotów opisaliśmy w artykule Centralny Rejestr Umów JSFP — kogo dotyczy?.

Specyfika ochrony zdrowia: dlaczego szpitale mają najtrudniej

Szpital zawiera umowy w skali, której nie znają mniejsze jednostki budżetowe. To właśnie tutaj liczba zgłoszeń do CRU może iść w setki rocznie, a ryzyko przekroczenia terminu jest największe. Typowe kategorie umów w podmiocie leczniczym:

Dostawy — leki i produkty lecznicze, wyroby medyczne, odczynniki i materiały diagnostyczne, sprzęt jednorazowy, gazy medyczne, żywność.
Usługi — diagnostyka laboratoryjna i obrazowa, sterylizacja, sprzątanie i dezynfekcja, żywienie pacjentów, pranie, serwis aparatury medycznej, ochrona, utylizacja odpadów medycznych, usługi IT.
Roboty budowlane — remonty oddziałów, modernizacje bloków operacyjnych, dostosowania do wymogów sanitarnych.
Umowy kontraktowe — umowy cywilnoprawne z personelem medycznym (kontrakty lekarskie, pielęgniarskie).

Które z nich dokładnie podlegają zgłoszeniu, wyjaśniamy w artykule Centralny Rejestr Umów — jakie umowy zgłaszać?.

Co trzeba zgłosić w zgłoszeniu CRU

Zakres danych jest taki sam jak dla pozostałych JSFP — do CRU trafiają m.in.:

dane stron umowy (nazwa, NIP, REGON kontrahenta),
przedmiot i wartość umowy,
datę zawarcia oraz okres obowiązywania,
tryb wyboru kontrahenta (przetarg, tryb podstawowy, zamówienie z wolnej ręki),
aneksy i zmiany.

Termin: zgłoszenie należy zamieścić w rejestrze w ciągu 30 dni od zawarcia umowy. Przy wolumenie szpitalnym oznacza to konieczność stałego, a nie okazjonalnego, raportowania. Szczegóły zawartości zgłoszenia opisaliśmy w artykule Centralny Rejestr Umów — co zawiera zgłoszenie?.

Kto w szpitalu odpowiada za CRU?

Za udostępnianie i aktualizowanie danych w Centralnym Rejestrze Umów odpowiada kierownik jednostki — w przypadku SPZOZ jest to dyrektor szpitala. W praktyce wykonanie obowiązku delegowane jest na dział zamówień publicznych, dział administracyjny lub księgowość, ale odpowiedzialność prawna pozostaje po stronie dyrektora.

Ustawa o CRU JSFP (z 4 grudnia 2025 r.) nie przewiduje odrębnej sankcji karnej za niewykonanie obowiązku — odpowiedzialność karną znaną z pierwotnego rejestru umów z 2022 r. wykreślono. Obowiązek pozostaje jednak prawnie wiążący i egzekwowalny, a jego realizacja podlega kontroli (m.in. NIK, RIO). Jak rozłożyć zadania w jednostce, opisaliśmy w artykule Kto odpowiada za CRU MF w jednostce?.

Jak przygotować szpital przed 1 lipca 2026

Załóż konto w CRU JSFP — od 1 kwietnia 2026 r. dyrektor (lub jego reprezentant) składa wniosek o założenie konta; podmioty lecznicze, jako „pozostałe jednostki", składają wnioski od 31 maja 2026 r. Przygotuj REGON, oficjalny e-mail jednostki, adres BIP i dokument potwierdzający powołanie dyrektora. Krok po kroku opisaliśmy w artykule Jak założyć konto w CRU JSFP.
Zinwentaryzuj umowy — zbierz wszystkie kategorie umów (dostawy, usługi, roboty, kontrakty), niezależnie od wartości.
Połącz CRU z systemem zamówień i F-K — żeby nie przepisywać danych ręcznie. Zobacz Jak zintegrować CRU MF z systemem F-K w jednostce.
Ustal procedurę wewnętrzną — każda nowa umowa = automatyczny krok zgłoszenia w 30 dni.
Przetestuj raportowanie — wykonaj zgłoszenia próbne przed startem obowiązku.

Najczęściej zadawane pytania

Czy szpital (SPZOZ) musi raportować do CRU? Tak — samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej należą do JSFP (art. 9 u.f.p.) i od 1 lipca 2026 r. podlegają obowiązkowi raportowania do Centralnego Rejestru Umów.

Czy umowy na dostawę leków i sprzętu medycznego podlegają zgłoszeniu? Tak — dostawy leków, wyrobów medycznych i sprzętu to typowe zamówienia w rozumieniu art. 7 pkt 32 Pzp i podlegają zgłoszeniu, niezależnie od wartości.

Czy szpital będący spółką z o.o. też podlega CRU? Spółki prawa handlowego są wyłączone z katalogu JSFP z art. 9 u.f.p. Obowiązek CRU jako JSFP dotyczy podmiotów leczniczych działających w formie SPZOZ, a nie spółek kapitałowych.

Kto w szpitalu odpowiada za zgłoszenia do CRU? Dyrektor jako kierownik jednostki — niezależnie od tego, komu fizycznie powierzono wprowadzanie danych do systemu.

Prowadzisz szpital lub inny SPZOZ objęty Centralnym Rejestrem Umów? Zobacz, jak Medulis automatyzuje raportowanie umów dla podmiotów leczniczych — CRU — Centralny Rejestr Umów — albo złóż wniosek o dostęp do Demo i przetestuj system na danych testowych.