Centralny Rejestr Umów (CRU)
Centralny Rejestr Umów (CRU) to jawny rejestr prowadzony w systemie teleinformatycznym Ministra Finansów, w którym jednostki sektora finansów publicznych (JSFP) udostępniają informacje o zawieranych umowach. Obowiązek raportowania wchodzi w życie 1 lipca 2026 r. Poniżej kompletny przewodnik: od kiedy, kogo dotyczy, jakie umowy i jak je zgłaszać.
Czym jest Centralny Rejestr Umów?
Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (CRU JSFP) to jeden, publiczny rejestr umów zawieranych przez podmioty publiczne. Jego celem jest jawność i przejrzystość wydatkowania środków publicznych. Obowiązek prowadzenia rejestru wynika z art. 34a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r.
Od 1 lipca 2026 r. kierownicy JSFP udostępniają w CRU informacje o zawieranych umowach — bez progu kwotowego, w terminie 30 dni. Ten przewodnik wyjaśnia każdy aspekt obowiązku i odsyła do szczegółowych opracowań.
Od kiedy obowiązuje Centralny Rejestr Umów?
Obowiązek raportowania umów do CRU zaczyna obowiązywać od 1 lipca 2026 r. Przepisy weszły w życie 1 stycznia 2026 r., a od 1 kwietnia 2026 r. (rozporządzenie wykonawcze) trwa etap przygotowawczy — jednostki zakładają konta w systemie.
Centralny Rejestr Umów — od kiedy obowiązuje? →Kogo dotyczy (JSFP)?
Obowiązek obejmuje wszystkie jednostki sektora finansów publicznych z art. 9 ustawy o finansach publicznych: urzędy, szkoły, uczelnie, instytucje kultury, a także szpitale i inne SPZOZ — ponad 50 000 podmiotów.
Centralny Rejestr Umów JSFP — kogo dotyczy? →Jakie umowy trzeba zgłaszać?
Do CRU trafiają umowy spełniające łącznie dwa warunki: są zamówieniem w rozumieniu art. 7 pkt 32 Prawa zamówień publicznych oraz mają formę pisemną, dokumentową, elektroniczną albo inną szczególną. Próg kwotowy został zniesiony — wartość umowy nie zwalnia z obowiązku.
Centralny Rejestr Umów — jakie umowy zgłaszać? →Od jakiej kwoty obowiązuje CRU?
Centralny Rejestr Umów nie ma progu kwotowego — pierwotnie planowany próg 500 zł został zniesiony ustawą z 4 grudnia 2025 r. Zgłoszeniu podlegają umowy niezależnie od wartości, o ile są zamówieniem w rozumieniu Prawa zamówień publicznych. Wartość umowy nie jest progiem obowiązku, lecz informacją, którą trzeba podać w zgłoszeniu.
Centralny Rejestr Umów — od jakiej kwoty? →Jak raportować — termin i zakres danych
Informację udostępnia się bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w 30 dni od zawarcia umowy lub od każdej jej zmiany. Zgłoszenie zawiera m.in. strony umowy, przedmiot, wartość, okres obowiązywania i źródła współfinansowania.
Centralny Rejestr Umów krok po kroku →Co zawiera zgłoszenie do CRU?
Centralny Rejestr Umów zawiera ustalony zakres metadanych umowy: numer, datę i miejsce zawarcia, strony (w tym przedstawicieli), przedmiot, wartość, okres obowiązywania oraz informacje o współfinansowaniu. Rejestr nie zawiera skanu ani pełnej treści umowy.
Centralny Rejestr Umów — co zawiera zgłoszenie? →Kto odpowiada i jaka jest odpowiedzialność?
Za wykonanie obowiązku odpowiada kierownik jednostki. Finalna ustawa o CRU JSFP (z 4 grudnia 2025 r.) zrezygnowała z odpowiedzialności karnej, którą przewidywał pierwotny rejestr umów — obowiązek pozostaje jednak egzekwowalny i podlega kontroli (m.in. NIK, RIO).
Kto odpowiada za CRU w jednostce? →Jakie są kary za niezgłoszenie umowy?
Wbrew popularnej informacji o „karze do 2 lat", finalna ustawa o CRU JSFP zrezygnowała z odpowiedzialności karnej — nie ma odrębnej sankcji karnej za brak wpisu. Obowiązek pozostaje jednak prawnie wiążący i egzekwowalny, a jego realizacja podlega kontroli.
Kary za niezgłoszenie umowy do CRU — co naprawdę grozi? →Jak założyć konto w CRU JSFP?
Wnioski o założenie kont jednostek składa się od 1 kwietnia 2026 r. Konto zakłada kierownik jednostki lub osoba upoważniona, logując się przez Krajowy Węzeł Identyfikacji Elektronicznej (mObywatel lub profil zaufany) w systemie jsfp.rejestrumow.gov.pl.
Jak założyć konto w CRU JSFP — krok po kroku →Najczęstsze błędy przy zgłaszaniu
Przekroczenie 30-dniowego terminu, błędny NIP kontrahenta, pominięcie aneksów, niezgodność wartości z umową czy brak archiwizacji numeru systemowego to typowe pomyłki, które kończą się odrzuceniem zgłoszenia lub ryzykiem przy kontroli.
Najczęstsze błędy zgłaszania umowy do CRU →Podstawa prawna
Obowiązek CRU wynika z art. 34a i 34b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r. Zasady działania rejestru, zakres danych i sposób ustalania wartości umowy doprecyzowuje rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 30 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 440), obowiązujące od 1 kwietnia 2026 r.
Zakres przedmiotowy obejmuje umowy będące zamówieniem w rozumieniu art. 7 pkt 32 ustawy z 11 września 2019 r. — Prawo zamówień publicznych, bez progu kwotowego. Z obowiązku wyłączone są informacje niejawne, objęte tajemnicami prawnie chronionymi oraz dotyczące obronności.
Ostatnia aktualizacja: 28 maja 2026 r. Treść informacyjna — nie stanowi porady prawnej.
Powiązane artykuły
- Centralny Rejestr Umów — od kiedy obowiązuje?
- Centralny Rejestr Umów JSFP — kogo dotyczy?
- Centralny Rejestr Umów — jakie umowy zgłaszać?
- Centralny Rejestr Umów — od jakiej kwoty?
- Centralny Rejestr Umów krok po kroku
- Centralny Rejestr Umów — co zawiera zgłoszenie?
- Kto odpowiada za CRU w jednostce?
- Kary za niezgłoszenie umowy do CRU — co naprawdę grozi?
- Jak założyć konto w CRU JSFP — krok po kroku
- Najczęstsze błędy zgłaszania umowy do CRU
- Integracja CRU MF z systemem finansowo-księgowym
Centralny Rejestr Umów — najczęstsze pytania
Krótkie odpowiedzi na pytania, które najczęściej zadają jednostki przed startem obowiązku CRU.
Centralny Rejestr Umów (CRU) to jawny, publiczny rejestr prowadzony w systemie teleinformatycznym Ministra Finansów, w którym jednostki sektora finansów publicznych (JSFP) udostępniają informacje o zawieranych umowach. Podstawą prawną jest art. 34a ustawy o finansach publicznych.
Gotowy na obowiązek CRU od 1 lipca 2026?
Medulis przejmuje raportowanie umów do Centralnego Rejestru Umów: walidacja danych przed wysyłką, pilnowanie 30-dniowego terminu i pełny rejestr z potwierdzeniami.